In oktober 2014 is de vrijloopstal PLUS van Melkveehouderij Geenen in gebruik genomen. Na ruim een half jaar zijn de eerste praktijkervaringen bekend. Zo is er gekeken naar de strooiselkosten, BSK en tankcelgetal van de afgelopen periode.

Strooiselkosten
Bij de vrijloopstal PLUS van Geenen is het totaal verbruik van houtkrullen tijdens het winterseizoen 2014/2015 bijgehouden. Het hoge verbruik in de maand oktober heeft te maken met het aanbrengen van een voldoende dikke laag om het composteringsproces op gang te krijgen. De hoeveelheden erna zijn nodig om het composterings-proces op gang te houden. In de maand december is geprobeerd om te kijken of het composterings-proces ook doorging zonder aanvoer en ondiepe bewerking, maar de bodem werd toch te nat. Er is toen dieper bewerkt waardoor de bodem weer beter ventileerde en er is bodemmateriaal aangevoerd, waardoor de bodemtemperatuur weer steeg.

Tabel: verbruik hoeveelheid houtkrullen in Stal Geenen

In de vrijloopstal PLUS van Geenen is er per gemiddeld aanwezige melkkoe 22 m3 (=4,6 ton) houtkrullen verbruikt. Dit is € 148 per koe en € 1,60 per 100 kg melk. Uiteraard zijn dit de bevindingen van 1 winterseizoen in 1 stal en zijn daarmee alleen indicatief te gebruiken.

BSK
Gekeken is ook naar de BSK op de laatste mpr-uitslag van mei 2015 van melkveehouderij Geenen. Op deze uitslag wordt de periode juni 2014-mei 2015 (huidig jaar) vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Vanaf oktober 2014 is de vrijloopstal PLUS bij Geenen in gebruik genomen. In november 2014 was de BSK nog gelijk aan vorig jaar. Vanaf die tijd is elke BSK beter dan de BSK van het vorig jaar. De koeien geven duidelijk eerder meer dan minder melk in een vrijloopstal PLUS.

Tabel: Het verloop van de BSK van melkveehouderij Geenen (uitslag mpr mei 2015)

Tankcelgetal
Ook is op de mpr-uitslag gekeken naar de ontwikkeling van het tankcelgetal bij melkveehouderij Geenen. Het landelijk gemiddeld ligt op 250. Voor het in gebruik nemen van de vrijloopstal PLUS lag het tankcelgetal rond of boven de 250. Vanaf november 2014 is het gedaald naar een niveau tussen de 150 en 200. Hoewel het maar resultaten zijn van 1 bedrijf in een half jaar, is het verschil dusdanig groot dat wel gesteld mag worden dat het mastitis probleem zeker niet groter wordt in een vrijloopstal PLUS, eerder kleiner.

Dierenwelzijn staat voorop
De Vrijloopstal PLUS kunt u bezoeken op vrijdag 8 mei, tussen 09.00 en 16.00 uur. Arjan Geenen van Vrijloopstal PLUS: “Bezoekers die bij ons een kijkje komen nemen, zullen een rondleiding krijgen over het bedrijf. We laten ze kennismaken met een nieuwe, diervriendelijke manier van veehouden waarbij het dierwelzijn en de diergezondheid voorop staat. Aan het einde van de dag hopen we dat de mensen gezien en ervaren hebben dat de sector in beweging is en dat we steeds proberen aan te sluiten bij de wensen van de consument en maatschappij”.

Over de Vrijloopstal PLUS
Een vrijloopstal is een stal zonder ligboxen voor de koeien. De koeien lopen vrij rond in de stal en hebben genoeg ruimte om natuurlijk kuddegedrag te vertonen. Koeien in een vrijloopstal hebben minder gezondheidsproblemen en worden daardoor ouder. Bijzonder aan de stal van de familie Geenen is dat de stal een vrijloopvloer heeft met houtsnippers, afzuiging van ammoniak en luchtwasser, die de ammoniak uit de lucht haalt. In Brabant wordt inmiddels een tweede vrijloopstal PLUS gebouwd. De plannen zullen op vrijdag 8 mei met de bezoekers gedeeld worden.

Praktische informatie
Bezoekers zijn op vrijdag 8 mei van harte welkom. Vooraf aanmelden is niet nodig. U vindt de Vrijloopstal op het volgende adres: Ten Vorsel 2,  5531 ND in Bladel.

Over Europa om de hoek Kijkdagen
In Nederland zijn honderden projecten die deels worden gefinancierd met Europees geld. Deze projecten dragen bij aan het versterken van de regionale en lokale economie en aan de concurrentiepositie van Nederland. Tijdens de Europa om de hoek Kijkdagen openen een groot aantal van deze projecten hun deuren om te laten zien wat zij precies doen. Ga naar www.europaomdehoek.nl/kijkdagen en ontdek wat er bij u om de hoek gebeurt.

Uitnodiging voor de Open Dag op 21 november bij melkveebedrijf Geenen in Bladel. Zij hebben een nieuwe unieke vrijloopstal gebouwd en hebben hiervoor zelfs een proefstalstatus gekregen.

Met een verbod op het gebruik van compost op melkveebedrijven is het zoeken naar alternatieven. Is stro een alternatief? 

Meer informatie bij: Bram den Hollander, IDV-Advies

Staatssecretaris Dijksma heeft het besluit 'Emissiearme huisvestingssystemen landbouwdieren' naar de Tweede Kamer gestuurd.

De norm voor melk- en kalfkoeien boven de twee jaar wordt verhoogd naar 12,2 kilo ammoniak per dierplaats per jaar. Deze geldt voor nieuwe stallen, gebouwd tussen 1-1-2008 en 1-1-2015. Ook geldt de norm bij uitbreidingen met meer dan 20 dierplaatsen per jaar en in geval van kleinere uitbreidingen van de stalcapaciteit vanaf 2015. Wordt weidegang toegepast, dan geldt een ruimere emissienorm van 13 kilo ammoniak per dierplaats per jaar.

Vanaf 2015 wordt een strengere norm van 11 kilo ammoniak van kracht en geldt de stelregel dat elk nieuw stalsysteem minstens 15 procent emissiereductie moet opleveren. Vanaf 2018 geldt een norm van 8,6 kilo, ofwel een emissiereductie met minstens 33 procent. Bij stalsystemen met voorlopige emissiefactoren moet worden gerekend met iets strengere eindnormen. Niet onder de regels vallen vrijloopstallen en stallen van biologische veehouders.

Vrijloopstallen zijn vooralsnog uitgezonderd van de maximale emissiewaarde. Deze stallen zijn in ontwikkeling en interessant op het gebied van dierenwelzijn en diergezondheid. Met name meer ruimte in combinatie met een zachte bodem geeft de dieren meer mogelijkheden voor natuurlijk gedrag. Onderzoek naar de emissie van ammoniak is nog niet afgerond en een maximale emissiewaarde zou de verdere ontwikkeling van dit type stallen frustreren. Om deze reden is gekozen voor een voorlopige uitzondering.

Stro als alternatief voor compost?

Met een verbod op het gebruik van compost op melkveebedrijven is het zoeken naar alternatieven. Is stro een alternatief? Het praktijknetwerk 'Humest' organiseert samen met het praktijknetwerk 'Tot op de bodem uitgezocht een informatiebijeenkomst over alternatieve bodemmaterialen op 2 september.

Per 1 januari 2015 is het gebruik van compost op melkveebedrijven die melk leveren aan FrieslandCampina niet meer toegestaan. Ook andere melkafnemers volgen dit verbod. Welke alternatieve materialen zijn er en welke ervaringen zijn er al mee opgedaan? Melkveehouder Marc Havermans, gebruiker van een vrijloopstal van het eerste uur, heeft afgelopen winterseizoen geëxperimenteerd met stro in zijn vrijloopstal. Op de bijeenkomst op dinsdag 2 september zal hij zijn ervaringen vertellen. Ook zal op deze dag het praktijknetwerk 'Tot op de bodem uitgezocht' de verschillende materialen die ze onder de loep hebben genomen delen.


Zie de uitnodiging hieronder

Ook jongvee wordt meegeteld in het nieuwe stelsel van grondgebonden melkveehouderij, dat als vervanger van het melkquotum wordt ingevoerd. Staatssecretaris Sharon Dijksma heeft het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. De nieuwe wet gaat 1 januari 2015 in.

Met de nieuwe wet kunnen melkveebedrijven groeien mits de extra mest die wordt geproduceerd, geplaatst kan worden op eigen grond of volledig wordt verwerkt.

De fosfaatproductie van het melkvee (inclusief jongvee) in 2013 is de referentiewaarde voor een eventueel bedrijfsoverschot. Deze melkveefosfaatreferentie wordt bepaald aan de hand van de forfaitaire fosfaatproductie door melkvee en de fosfaatruimte, gebaseerd op de fosfaatgebruiksnormen van de percelen. Ook bedrijfsspecifieke normen mogen gebruikt worden. Het aantal dieren op het bedrijf wordt gebaseerd op gegevens van de RVO (voorheen DR) in combinatie met de I&R-gegevens.

 
De referentiewaarde is niet verhandelbaar. De referentie kan ook niet worden meegenomen naar een ander bedrijf. Een nieuw bedrijf krijgt referentiewaarde 0, waardoor het bedrijf grondgebonden moet zijn of alle mest moet verwerken. Overdracht van de referentiewaarde  bij bedrijfsoverdracht kan wel. Het nieuwe stelsel is niet bedoeld voor marktordening, maar voor realisatie van de nitraatrichtlijn.
Mestproductie van andere diersoorten op gemengde melkveebedrijven telt niet mee voor deze regelgeving. Ook jongveeopfokbedrijven vallen onder de nieuwe regeling. Bedrijven met een fosfaatproductie onder de 250 kilo per jaar (6 koeien) worden vrijgesteld van de regels voor grondgebonden melkveehouderij.

Wilt u weten wat dit betekent voor uw uitbreidingsplannen, neem dan contact op met de melkveehouderijadviseur van Agro Adviseurs Zuidwest, Bram den Hollander, tel 06-22816115.

De deelnemers van het praktijknetwerk “gebruikers vrijloopstallen” hebben hun praktijkervaringen gebundeld in enkele Quickscans. Een Quickscan om de bodem van een vrijloopstal beter te kunnen managen en één om de vrijloopstal qua duurzaamheid te vergelijken met een ligboxenstal. 

Ter afsluiting van het praktijknetwerk hebben de deelnemers de belangrijkste praktijkervaringen gebundeld.  De praktijkervaringen bodemmanagement zijn zowel voor een composteringsbodem als voor een compostbodem gemaakt.

Ook hebben ze de vrijloopstal vergeleken met een ligboxenstal qua duurzaamheidskenmerken. De praktijkervaringen zijn in deze duurzaamheidsscan weergegeven. Naast de vele voordelen heeft de vrijloopstal ook nog enkele stevige uitdagingen, zoals ammoniak en (X)TAS. Melkveehouderij Geenen uit Bladel heeft de uitdaging ammoniak opgepakt en bouwt momenteel een emissiearme vrijloopstal PLUS.

Bekijk hieronder de Quickscans